قديمی ترين ماخذی که نام کرج در آن به ميان آمده کتاب نزهت القلوب به سال 740 (ه . ق ) توسط حمداله موستوفی تاليف شده و در اين کتاب نام کرج در ضمن ولايات عراق عجم از توابع طالقان آمده .در باره نام کرج و وجه تسميه آن روايات مختلفی وجود دارد . بهترين نظر طبق مستندات تاريخی که از گويش و زبان محلی بر ميايدکرج به زبان تاتی از لغت کاوک يا کاواک ماخوذ است و به معنی ميان تهی است و منظور شهری است که درميان تپه واقع شده .روايت ديگر نام کرج را ماخوذ از کلمه کوه رج به معنی محلی که کوههای رديف شده دارد ميداند.و مورد ديگری که به آن اشاره شده نام کرج را منتج از واژه اکراج به معنی بانگ و فرياد می داند . که با سابقه باستانی اين شهر ارتباط پيدا ميکند . زيرا در تپه آتشگاه و کوههای مراد تپه و کلاک و قلعه دختر شهرستانک در ايام باستان برای خبر رساندن و ديده بانی آتش می افروختند و بدين وسيله مردم را از هجوم يا حمله دشمنان با خبر می ساختند .خلاصه معانی مختلف از کرج در فرهنگها موجود است که از جمله آنها ميتوان از ( چاک ؛ شکاف ؛ تراشه ؛ قاچ ؛ کوهپايه ؛ لنج يا قايق های بزرگ ؛ نام گياهی در منطقه ؛ دماغه کوه ؛ مبارز جنگجو ) را ميتوان اشاره کرد.در مجموع کرج طبق منابع و آثار باستانی منطقه ريشه های تاريخی و رِيشه باستانی و کهن دارد و در گذشته دهستانی بوده با آب و هوای مطبوع درميان باغات سر سبز و درختان ميوه و رود خانه ای پر آب که اين وضعيت تا اواسط دوره پهلوی ادامه داشته است و از آن زمان بافت سنتی کرج دچار تغيير و تحول چشمگيری می شود .

شهرستان کرج واقع در عرض جغرافيايی 35/31 تا 36/32 و طول جغرافيايی 50/18 تا 51/26 با داشتن 1360 و 1940 کيلومتر مربع وسعت و جمعيتی حدود سه ميليون نفر را در خود جای داده است .در تقسيمات کشوری کرج تابع استان دوم مرکزی بود و در سال 1357 در ششمار شهرستانهای استان تهران قرار گرفت . در سال 1368 مساحت 5830 کيلومتر مربعی شهرستان کرج بين سه شهرستان جديد به نامهای کرج ؛ شهريار و ساوجبلاغ تقسيم شد. که اين منطقه به منطقه غرب استان تهران معروف ميباشد.خود شهرستان کرج دارای دو بخش: کرج مرکزی درشمال و بخش اشتهارد در جنوب است .محدوده اين شهرستان از شمال شرقی به جنوب غربی امتداد يافته است که شمال آن متصل به دامنه های جنوبی البرز است و بصورت کوهپايه ای و جنوب آن تقريبا بصورت هموار و دشتی است .جنس خاک آن آبرفتی و زمينهای از نظر کشاورزی بسيار حاصلخيز است و رود کرج آنها را مشروب ميسازد . آب رودخانه کرج بسيار زلال و سبک است و بعنوان يکی از بهترين آبهای آشاميدنی شناخته شده است